Meerwaardebelasting: nieuwe informatie brengt verduidelijking

Gepost op

|

Geschreven door Stef van Eysendeyk, Tax Expert

Meerwaardebelasting: nieuwe informatie brengt verduidelijking

In het kort

De omzendbrief verduidelijkt hoe de nieuwe meerwaardebelasting vanaf 2026 in de praktijk moet worden toegepast. Zo wordt uitgelegd welk belastingregime voorrang krijgt (interne meerwaarde, aanmerkelijk belang of algemeen regime), wie de belastingplichtige is, hoe de regels werken voor cryptomunten, maatschappen en emigratie, en hoe de belasting via de aangifte personenbelasting wordt geïnd.

Er bestaan drie verschillende belastingregimes:

  • 33% voor interne meerwaarden.
  • Getrapte tarieven van 1,25% tot 10% voor aandeelhouders met een aanmerkelijk belang (meer dan 20%), na een vrijstelling van €1.000.000.
  • 10% voor het algemene meerwaarderegime, met een jaarlijkse vrijstelling van €10.000 die onder voorwaarden kan oplopen tot €15.000.

Welk tarief geldt, hangt af van de concrete situatie.

Elke omwisseling van een cryptomunt naar een andere cryptomunt valt in principe onder de nieuwe meerwaardebelasting. Het is daarbij niet nodig dat de cryptomunten eerst worden omgezet naar euro’s.

Daarnaast kunnen cryptotransacties nog steeds als speculatief worden beschouwd. In dat geval geldt het afzonderlijke belastingtarief van 33%, verhoogd met de gemeentebelasting.

Ja. De omzendbrief bevestigt dat de inbreng van effecten in een maatschap of de vereffening ervan niet automatisch aanleiding geeft tot meerwaardebelasting.

Afhankelijk van de samenstelling en verdeling van het vermogen kan een maatschap nog steeds interessante mogelijkheden bieden binnen een vermogensplanning.

Ja. Bij emigratie uit België kan een exit taks verschuldigd zijn.

De fiscus gaat er dan van uit dat je jouw aandelen of beleggingen verkoopt op de datum van uitschrijving uit België. Op basis van die fictieve verkoop wordt de eventuele meerwaardebelasting berekend.

De laatste maanden was er veel te doen over de nieuw ingevoerde meerwaardebelasting.

💡 In een eerder artikel kon je al lezen dat de nieuwe belasting inging vanaf 1 januari 2026.

Niettemin waren er nog heel wat punten in verband met de nieuwe belasting die onduidelijk bleven. Daarom heeft de belastingadministratie nu een omzendbrief gepubliceerd waarin een aantal zaken verder worden verduidelijkt.

Verschillende meerwaarderegimes

Via de invoering van de meerwaardebelasting bestaan er nu drie belastingregimes die van toepassing zijn op meerwaarden op financiële activa (buiten de uitoefening van een beroepswerkzaamheid):

  1. Interne meerwaarden: de eigenaar oefent controle uit over een vennootschap en draagt de aandelen hiervan over aan een andere vennootschap in waarin hij tevens controle heeft; belastbaar aan 33%
  2. Aanmerkelijk belang: van toepassing indien de eigenaar meer dan 20% van de aandelen van de vennootschap aanhoudt
  3. Algemene regime: algemene regel voor alle andere gevallen waarbij 10% meerwaardebelasting verschuldigd is

De omzendbrief verduidelijkt hoe deze regimes zich ten opzichte van elkaar verhouden. Zo wordt aangegeven dat de voormelde volgorde moet worden aangehouden bij het beoordelen welke belastingregels van toepassing zijn. Zo hebben de regels omtrent een interne meerwaarde bijvoorbeeld voorrang op die inzake een aanzienlijk belang.

Interne meerwaarden

De interne meerwaarde-regeling geldt wanneer de aandelen worden ingebracht of verkocht aan een vennootschap waar de aandeelhouder ook de controle heeft, alleen of samen met zijn familie.

Het belastingtarief in dit geval is het reeds bestaande tarief voor speculatieve meerwaarden van 33% (plus gemeentebelasting).

Belangrijke verduidelijking is wel dat in geval van een verkoop aan een private equity speler of andere investeerder waarbij de verkoper nog mee investeert in de overnemende vennootschap een uitzondering kan gelden. Als je in dit kader opnieuw herinvesteert zonder een controlemeerderheid te behouden, val je onder de regels voor een aanmerkelijk belang (cfr. infra) of het algemene meerwaarderegime.

Bij de verkoop moet geen roerende voorheffing worden ingehouden. Bijgevolg wordt de belasting volledig aangerekend via de aangifte personenbelasting.

Aanzienlijk belang

Wanneer een aanmerkelijk belang (+20%) wordt overgedragen binnen het normale beheer van het privévermogen geldt voortaan ook de meerwaardebelasting.

De 20%-grens wordt beoordeeld per persoon. Voor echtgenoten die de aandelen in gemeenschap aanhouden betekent dit met andere woorden dat zij een participatie van minstens 40% moeten aanhouden om voor deze regels in aanmerking te komen. Zo niet, geldt het algemeen regime met een tarief van 10% (cfr. infra).

Onder de regels voor aanmerkelijk belang krijg je iedere vijf jaar een vrijstelling van €1.000.000 per persoon.

Bovendien gelden getrapte tarieven voor de bedragen die deze vrijstelling te boven gaan:

  • <€2.500.000: 1,25%
  • €2.500.000 5.000.000: 2,5%
  • €5.000.000 10.000.000: 5%
  • >€10.00.000: 10%

Ook in dit geval wordt de belasting geïnd via de aangifte personenbelasting.

Algemeen regime

Gelden de regels voor de interne meerwaarden en het aanmerkelijk belang niet, dan vallen we terug op het algemeen regime van de meerwaardebelasting.

Deze regels zullen van toepassing zijn op de meeste gewone beleggers.

In dit geval is een belasting van 10% verschuldigd boven een vrijstelling van €10.000. De vrijstelling kan daarnaast worden verhoogd met €1.000 per jaar tot maximaal €5.000 wanneer in de voorgaande jaren geen gebruik werd gemaakt van de standaard vrijstelling.

Deze vrijstellingen zullen ook jaarlijks worden geïndexeerd, terwijl dit niet het geval is voor de vrijstelling en tarieven vermeld onder het regime in geval van een aanmerkelijk belang.

Verder verduidelijkt de omzendbrief nog enkele andere zaken. Hieronder een greep van enkele belangrijke zaken in de praktijk.

Wie is de belastingplichtige?

In geval van een opsplitsing van het vruchtgebruik en de blote eigendom van financiële activa valt de belasting ten laste van de blote eigenaar. Dit is opmerkelijk in die mate dat het bij beleggingsportefeuilles vaak de vruchtgebruiker zal zijn die het beheer over de portefeuille voert. Niettemin zullen de fiscale gevolgen ten laste van de blote eigenaar vallen die niet noodzakelijk vrij zal kunnen beschikken over het kapitaal.

Dit is ook van belang voor het beoordelen van de 20%-grens in geval van een aanmerkelijk belang. Aandelen in blote eigendom tellen mee voor de grens, aandelen waarvan men enkel het vruchtgebruik aanhoudt niet.

Bij gehuwden moet naar het huwelijksvermogensstelsel worden gekeken om te beoordelen wie de belastingplichtige is. Behoren de activa toe aan de gemeenschap dan zal ieder van de echtgenoten belasting betalen op de helft van de meerwaarde.

Cryptomunten

Voor transacties met cryptomunten is het belangrijk om op te merken dat elke omwisseling van cryptomunten onder het toepassingsgebied van de meerwaardebelasting valt. Dit betekent dat wanneer je de ene cryptomunt ruilt voor de andere, ook rekening moet worden gehouden met de belasting. Dit is dus ongeacht of de cryptomunten worden omgeruild naar een erkende valuta (bv. euro).

Verder moet worden opgemerkt dat transacties met cryptomunten ook nog steeds als speculatief kunnen worden gezien waardoor het tarief van 33% (plus gemeentebelastingen) geldt. Om deze beoordeling te maken zal de administratie verschillende criteria in acht nemen.

Maatschap

Een maatschap is een vaak gebruikte structuur in het kader van vermogensplanning. Vaak wordt vermogen (bv. aandelen of beleggingsportefeuille) in een maatschap ingebracht alvorens het over te dragen aan de volgende generatie om op die manier controle te behouden.

Het is dan ook belangrijk om de impact van een dergelijke inbreng in het kader van de nieuwe meerwaardebelasting te analyseren. Gelukkig bevestigt de omzendbrief dat zowel bij de inbreng als de vereffening van de maatschap de meerwaardebelasting niet per definitie van toepassing is. Afhankelijk van de samenstelling en verdeling van het vermogen van de maatschap zal het mogelijk zijn om (tijdelijk) aan de meerwaardebelasting te ontsnappen.

Exit taks

In geval van emigratie uit België wordt de meerwaardebelasting ook toegepast onder de vorm van een exit taks.

Je wordt fictief geacht je aandelen/beleggingen te verkopen op de datum van uitschrijving. Vervolgens wordt de waarde op dat ogenblik gebruikt voor de berekening van de meerwaardebelasting.

Blijf up to date!

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang maandelijks de belangrijkste updates!

Bij inschrijving gaat u akkoord met de privacyverklaring.